ابو القاسم راز شيرازى
573
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
الخضوع و الخشية و الحياء ؛ و انّهنّ لا تتبيّن « 4 » الّا منها و فيها . و لا يسلم الشّرف التّامّ الحقيقىّ الّا للمتواضع في ذات اللّه تعالى . ترجمهء اجماليّه : فرمود حضرت امام - عليه السّلام - : تواضع ، يعنى فروتنى ، اصل و بيخ هر شرف گرانمايه و مرتبهء بلندى است . و اگر مىبود از براى تواضع لغتى كه بفهمند آن را خلايق ، هرآينه تنطّق مىكرد از حقايق و بطون ، آنچه در مخفيّات عاقبتهاست . و تواضع ، آن است كه بوده باشد از براى خدا و در راه خدا ؛ و ما سواى آن ، مكر و حيله است . و كسى كه تواضع كرد از براى خدا ، شرافت و بزرگى مىدهد حقّ - جلّ و علا - او را بر بسيارى از بندگان خود . و از براى اهل تواضع ، سيما و علامتى است كه مىشناسند آن را اهل سماوات از ملائكه ، و اهل زمين از گروه معرفت ؛ و از آن فرموده است خداى عزّ و جلّ : « و بر اعراف - كه موقفى « 5 » است ميان بهشت و جحيم - مردان چند مىباشند كه مىشناسند هريك از اهل جنّت و جهنّم را به علامتى كه در صورت ايشان است » . و اصل تواضع ، از جليل دانستن حقّ تعالى و هيبت و عظمت اوست . و نيست از براى خداوند - عزّ و جلّ - ، عبادتى كه باعث رضا و قبول او شود مگر آنكه باب آن طاعت ، تواضع است . و نمىشناسد آنچه در معنى حقيقت تواضع است مگر اهل قرب از بندگانى كه متّصلند به وحدانيّت حقّ تعالى ؛ فرمود خداى عزّ و جلّ : « و بندگان رحمان ، آن كسانىاند كه راه مىروند بر زمين ، از روى خوف و آهستگى و مذلّت ، و هرگاه خطاب نمايند ايشان را جهّال
--> ( 4 ) - در بعضى نسخ ، به صورت لا ينبتن : ( نمىرويد ) ضبط شده است ؛ چنانكه حضرت شارح ( قده ) در قسمت تحقيق تفصيلى ، صورت اخير را در نظر داشتهاند . ( 5 ) - موقف : توقّفگاه